Naast het station van Hoorn ligt een terrein dat er niet uitziet als een museum. Rangeersporen, een oude loods, seinpalen en de geur van kolen en stoom. Vanaf hier vertrekt de Museumstoomtram naar Medemblik, over een lijn die er al meer dan een eeuw ligt.
De lijn
De spoorlijn tussen Hoorn en Medemblik werd in 1887 geopend om de economie van West-Friesland vooruit te helpen. Boeren en handelaren konden hun producten sneller naar de stad en naar de rest van het land brengen. Later verdween het reizigersvervoer, maar de rails bleven liggen. Vanaf 1968 rijdt er museumverkeer overheen, en daarmee is dit een van de oudste museumspoorlijnen van Nederland.
Het emplacement bij station Hoorn
De stoomtram gebruikt het voormalige goederen- en rangeerterrein van station Hoorn. Dat is geen decorstuk maar de echte infrastructuur, met sporen, wissels en gebouwen die er al lagen. De werkplaats zit in een loods die in 1929 is gebouwd voor de motorwagens die op de tram- en lokaalspoorlijnen rond Hoorn reden. Daar wordt het materieel onderhouden en gerestaureerd, grotendeels door vrijwilligers.
Wat je onderweg ziet
De rit gaat dwars door het West-Friese landschap, langs weilanden, sloten en tuinbouwgebied. Het is een tempo waarbij je alles kunt bekijken en waarbij je onderweg de kleine stations passeert die bij de lijn horen. In Medemblik kom je uit aan de haven, met het kasteel Radboud op loopafstand. Veel bezoekers combineren de tramrit met de boot over het IJsselmeer naar Enkhuizen en daar de trein terug, zodat het een rondrit wordt.
Waarom het meer is dan een ritje
De organisatie heeft als doel om het beeld van de lokale tram- en spoorlijnen uit de eerste helft van de twintigste eeuw levend te houden. Dat betekent dat er niet alleen locomotieven zijn, maar ook rijtuigen, goederenwagens, seinhuizen en werkplaatsgereedschap uit die tijd.
- Stoomlocomotieven die daadwerkelijk onder stoom komen en rijden.
- Rijtuigen met houten banken en originele interieurs.
- Een werkplaats waar aan het materieel wordt gewerkt.
- Een collectie die de geschiedenis van het lokale vervoer laat zien.
Met kinderen
Voor kinderen is dit een van de beste uitjes van de regio. Een echte stoomlocomotief maakt lawaai, stoot stoom uit en ruikt naar kolen, en dat is een ervaring die geen schermpje benadert. Er zijn door het jaar heen themadagen, waarbij het spoor het decor is voor evenementen. Reserveer bij drukte vooraf, want de rijtuigen zitten vol.
De vrijwilligers
Het grootste deel van het werk gebeurt door vrijwilligers, van machinist tot conducteur en van restaurateur tot kaartverkoper. Wie zelf iets met techniek of geschiedenis heeft, kan zich aansluiten. Het is een van de weinige plekken in West-Friesland waar je kunt leren hoe een stoomlocomotief werkt, en dat gebeurt op de enige manier waarop dat gaat, door het te doen.
Praktisch
Het vertrekpunt ligt naast het NS-station van Hoorn, dus je kunt er prima met de trein komen. Met de auto gebruik je de parkeergarages of de terreinen aan de rand van het centrum. Kijk vooraf welke dagen er wordt gereden, want het seizoen loopt niet het hele jaar door en de dienstregeling verschilt per periode.
Hoe stoom werkt
Een stoomlocomotief is een van de weinige machines waarbij je alles kunt zien gebeuren. Kolen gaan het vuur in, water verandert in stoom, de stoom duwt de zuigers en de zuigers draaien de wielen. Er zit geen kap over en er is niets digitaals aan. Op het emplacement kun je zien hoe de machine wordt opgestookt, wat uren duurt voordat er genoeg druk staat om te rijden. Dat is voor de meeste bezoekers het onderdeel dat het langst bijblijft.
Het landschap langs de lijn
De rit gaat door een gebied dat er nog uitziet zoals het er in grote lijnen honderd jaar geleden uitzag. Weilanden, sloten, stolpboerderijen en linten van dorpen langs de weg. Het is het West-Friesland waar de lijn ooit voor werd aangelegd, en vanuit de trein zie je het beter dan vanaf de weg, omdat het spoor dwars door het land loopt in plaats van er langs.
