Er zijn weinig plekken in Nederland waar je zo snel van een historische binnenstad in open landschap staat. Vanuit het centrum van Hoorn fiets je in tien minuten de dijk op, en dan ligt het Markermeer aan de ene kant en West-Friesland aan de andere.
De Westfriese Omringdijk
De belangrijkste route van de regio is de Westfriese Omringdijk, een dijk van ongeveer honderdzesentwintig kilometer die het hele West-Friese land omsluit. Hij verbindt Hoorn met Enkhuizen, Medemblik, Schagen en Alkmaar en is een provinciaal monument. De dijk is in de loop van eeuwen ontstaan door het aaneenkoppelen van kortere dijken, en dat zie je aan het slingerende verloop. Fietsen over de dijk betekent voortdurend uitzicht, aan de ene kant water of laagland en aan de andere kant de polder.
Richting het oosten
Neem de dijk vanuit Hoorn richting Schellinkhout en verder naar Enkhuizen. Het is vlak, het is open en je hebt vrijwel de hele weg zicht op het Markermeer. Onderweg passeer je kleine dijkdorpen met kerkjes en oude boerderijen. In Enkhuizen kun je de trein terug nemen, wat de route ook voor een halve dag geschikt maakt.
Richting het westen en noorden
De andere kant op ga je richting Berkhout, Avenhorn en Koggenland, door polderland met linten van boerderijen en met sloten die het land in rechthoeken verdelen. Dit is het gebied waar de tuinbouw en de zaadveredeling van West-Friesland zitten, en in het voorjaar zie je dat aan de velden. Verder naar het noorden kom je bij Medemblik en het IJsselmeer.
Wat je onderweg tegenkomt
De routes rond Hoorn zijn kort maar rijk aan wat er te zien is.
- Dijkdorpen met kerken die boven het land uitsteken, zichtbaar van kilometers ver.
- Stolpboerderijen, de vierkante boerderijen die kenmerkend zijn voor Noord-Holland.
- Molens en gemalen die de polders droog houden.
- Tuinbouwgebied met kassen en met velden vol kool, bloembollen en zaadgewassen.
- Vogelrijke oevers langs het Markermeer, vooral in het voor- en najaar.
Wandelen
Voor wandelaars is de dijk richting Schellinkhout de meest voor de hand liggende route vanuit de stad, met het Julianapark als vertrekpunt. In en rond de stad liggen daarnaast het Risdammerhout en de groenstroken langs de wijken, die geschikt zijn voor een rondje van een uur. Langere wandelroutes lopen door het polderland, en die zijn met een routekaart of een app goed te doen.
Waar je op moet letten
Het landschap is open en dat betekent wind. Fiets de heenweg tegen de wind in, dan heb je hem op de terugweg mee, want anders is de laatste tien kilometer zwaarder dan de eerste dertig. Er is onderweg lang niet overal een café, dus neem water mee. En op de dijk is het smal, dus houd rekening met tegemoetkomend verkeer en met het feit dat auto’s er ook rijden.
Combineren met de boot of de trein
Vanuit Hoorn zijn combinaties eenvoudig. Fiets naar Enkhuizen en neem de trein terug, of neem de museumstoomtram naar Medemblik en fiets over de dijk terug. In het vaarseizoen varen er boten over het IJsselmeer waarmee je de fiets kunt meenemen. Zo maak je van een rondje een dagtocht zonder dat je twee keer dezelfde weg hoeft te rijden.
Rondje om de Omringdijk
Voor wie het groot wil aanpakken, bestaat er een tocht die de hele Westfriese Omringdijk volgt, een rondje van ruim honderdtwintig kilometer dat door Hoorn loopt. Dat is voor geoefende fietsers een dagtocht en voor de meeste mensen een mooie tweedaagse, met overnachting in een van de steden onderweg. Sinds 2011 wordt er ook een fietsevenement over die route georganiseerd.
Met kinderen
De routes rond Hoorn zijn vlak en er zijn vrijwel overal vrijliggende fietspaden, wat het met kinderen goed te doen maakt. Een tocht naar Schellinkhout en terug is voor de meeste gezinnen precies goed, met het strand als beloning aan het eind. Houd er wel rekening mee dat de wind op de dijk stevig kan zijn en dat er weinig beschutting is.
Onderweg iets eten
In de dorpen langs de route zitten cafés en theetuinen, en op sommige boerderijen kun je streekproducten kopen. Dat aanbod wisselt per seizoen en het is niet overal het hele jaar open, dus neem altijd iets mee. In de zomer zijn er langs de dijk plekken waar je kunt zitten met uitzicht over het water.
