De zaterdagmarkt in de binnenstad is de bekendste van Hoorn, maar hij is niet de enige. In de wijken staan doordeweeks kleinere markten, en drie keer per jaar verandert het hele centrum in een jaarmarkt met honderden kramen.
De markt in de Kersenboogerd
Op dinsdag staat er een markt op het Betje Wolffplein, in het winkelcentrum van de Kersenboogerd. Het gaat om een handvol kramen, met de dagelijkse producten als groente, kaas en vis. Voor bewoners van de wijk is dat het moment in de week waarop je even naar het plein loopt, en het is aanzienlijk rustiger dan de zaterdagmarkt in het centrum.
De markt in Risdam
Op woensdag staat er een markt bij winkelcentrum De Huesmolen in Risdam. Ook hier gaat het om een beperkt aantal kramen met de basisproducten. Het winkelcentrum zelf is het grootste wijkwinkelcentrum van Hoorn, dus de markt vult aan wat er in de winkels al is. Voor mensen die slecht ter been zijn of niet naar het centrum willen, is dat een uitkomst.
De drie jaarmarkten
Hoorn heeft een oude traditie van jaarmarkten, en die bestaat nog steeds in de vorm van drie grote markten per jaar in de binnenstad.
- De voorjaarsmarkt, op de derde woensdag van april, met kramen vol bloemen, planten en lekkernijen.
- De Lappendagmarkt, op de derde maandag van augustus, de grootste van de drie en de afsluiting van de kermis.
- De najaarsmarkt, op de woensdag na de tweede dinsdag van november.
Bij alle drie loopt de markt door de binnenstad en zijn er honderden kramen.
Lappendag
De bekendste van de drie is Lappendag, die de tiendaagse Hoornse kermis afsluit. De naam verwijst naar de handel in lappen stof, en textiel is er nog steeds ruim vertegenwoordigd, naast kleding, schoenen en huishoudelijke waar. De kermis en Lappendag samen zijn opgenomen in de inventaris van immaterieel erfgoed in Nederland, wat aangeeft hoe lang deze traditie al meegaat.
Hoe je een jaarmarkt aanpakt
De jaarmarkten trekken bezoekers uit heel West-Friesland en dan is de binnenstad vol. Kom vroeg of juist aan het eind van de dag, laat de auto aan de rand van de stad staan en neem contant geld mee, want niet elke kramer pint. Spreek met kinderen een verzamelpunt af. En loop ook de zijstraten in, want daar staan vaak de kramen waar je niet voor kwam maar die je het langst bijblijven.
De kaasmarkt op de Roode Steen
In de zomermaanden wordt op de Roode Steen een demonstratiekaasmarkt opgevoerd, waarbij het oude handelsritueel wordt nagespeeld. Dat gebeurt sinds 2007. De historische kaasmarkt op dit plein was tot de Tweede Wereldoorlog de grootste van Noord-Holland, en de moderne versie houdt de herinnering daaraan levend voor bezoekers.
Waarom wijkmarkten ertoe doen
Een markt in de wijk is klein en lijkt onbeduidend naast de zaterdagmarkt, maar voor bewoners die minder mobiel zijn is het het verschil tussen wel of geen verse vis en verse groente. Bovendien is het een sociaal moment op een plein waar mensen elkaar tegenkomen. Voor de kooplieden zijn het geen grote dagen, en juist daarom is de opkomst van bewoners bepalend voor het voortbestaan.
Zelf op de markt staan
Voor wie een kraam wil huren op een van de markten in Hoorn, loopt dat via de gemeente, die de standplaatsen en het marktreglement beheert. Er zijn vaste plaatsen en dagplaatsen, en er gelden regels over branchering zodat het aanbod gevarieerd blijft. Voor de jaarmarkten geldt een aparte inschrijving.
De markt als sociale plek
Op een wijkmarkt gaat het niet alleen om de boodschappen. Voor ouderen en voor mensen die alleen wonen is het vaak het moment in de week waarop ze mensen spreken. Dat is een van de redenen dat gemeenten zulke markten in stand houden, ook als de omzet bescheiden is. Wie er komt, houdt hem mede in de lucht.
