De Hoornse woningvoorraad loopt van de zeventiende eeuw tot de nieuwste nieuwbouw, en dat betekent dat er geen enkel advies bestaat dat voor iedereen klopt. Wat wel voor iedereen geldt, is de volgorde waarin je het aanpakt.
Eerst de schil, dan de installatie
Isoleren gaat voor installeren. Een warmtepomp in een tochtige woning werkt slecht en verbruikt veel, terwijl dezelfde pomp in een goed geïsoleerd huis prima presteert. De volgorde die vrijwel elke adviseur aanhoudt is dak, vloer, spouw, glas en kierdichting, en pas daarna de installaties. Zonnepanelen vormen een uitzondering, want die kun je op elk moment leggen mits het dak het toelaat.
Per bouwperiode
In Hoorn is de bouwperiode van je woning de beste voorspeller van wat er te winnen valt.
- Voor 1940, in de binnenstad en in Hoorn-Noord, meestal geen spouw, enkel glas of oud dubbelglas, en veel kierverlies. Begin bij dak en vloer.
- 1945 tot 1975, in Risdam en de Grote Waal, wel een spouw maar vaak ongeisoleerd, en veel te winnen met spouwisolatie en glas.
- 1975 tot 2000, in de Kersenboogerd, matige isolatie die met na-isolatie flink te verbeteren is.
- Na 2000, in Bangert en Oosterpolder, al goed geïsoleerd, waarbij de winst vooral in installaties en zonnepanelen zit.
Begin met een advies
De grootste fout is beginnen bij een aanbieder in plaats van bij een analyse. Een onafhankelijk energieadvies of een warmtescan laat zien waar de warmte in jouw woning daadwerkelijk weglekt, en dat is bijna nooit waar mensen denken. Met dat rapport vraag je gerichte offertes op en vergelijk je aanbiedingen die over hetzelfde gaan. Vraag er altijd drie en let op wat er niet in staat, zoals herstelwerk en afvoer van materiaal.
De binnenstad
In de beschermde kern van Hoorn ligt het anders. Isolatie aan de buitenzijde van de gevel kan niet, kozijnen vervangen mag lang niet altijd en zonnepanelen op het voordak zijn in de regel uitgesloten. Wat wel kan is meer dan eigenaren denken, met isolerend glas in bestaande kozijnen, isolatie aan de binnenzijde, vloer- en dakisolatie en het aanpakken van kieren. Ga bij een monument in gesprek met de gemeente voordat een aannemer begint, want herstel achteraf is duur en soms onmogelijk.
Ventilatie niet vergeten
Een goed geïsoleerde woning die niet ventileert, wordt vochtig en ongezond. In oude panden was er altijd genoeg lekkage om verse lucht binnen te krijgen, en zodra je die kieren dicht, is mechanische of gebalanceerde ventilatie nodig. Dat is de post die het vaakst wordt overgeslagen en die achteraf de meeste problemen geeft, met schimmel op koude plekken als bekendste gevolg.
Appartementen en verenigingen
Woon je in een appartement, dan lopen dak, gevel en installaties via de vereniging van eigenaren. Dat betekent een voorstel, een vergadering en een meerderheid. Het meerjarenonderhoudsplan is het natuurlijke moment om maatregelen mee te nemen, want een dak dat toch vervangen moet worden kan meteen worden geïsoleerd. Er bestaan speciale leningen voor verenigingen van eigenaren.
Huurders
Huur je van een corporatie, dan verduurzaamt die complexgewijs en kun je zelf weinig aan de schil doen. Wel kun je met tochtstrips, radiatorfolie en gedrag verschil maken, en je kunt een verzoek indienen bij je verhuurder. Bij particuliere verhuur is overleg de enige weg, en dan helpt het om te laten zien dat de investering ook de waarde en de verhuurbaarheid van het pand raakt.
Subsidies en de volgorde van aanvragen
Er zijn landelijke subsidies voor isolatie en voor warmtepompen, en er zijn leningen tegen gunstige voorwaarden. De voorwaarden veranderen regelmatig, dus kijk ze na voordat je een opdracht tekent. Bij de meeste regelingen vraag je aan nadat het werk is uitgevoerd maar binnen een vaste termijn. Bewaar facturen, betaalbewijzen en foto’s van voor en na, want die worden opgevraagd en zonder die stukken vervalt de aanvraag.
Het rendement zit in het gebruik
De laatste stap wordt het vaakst overgeslagen. Een warmtepomp die verkeerd is ingeregeld, een thermostaat die niemand begrijpt of zonnepanelen waarvan je het verbruik niet volgt, leveren minder op dan ze kunnen. Vraag bij oplevering om uitleg en om de instellingen op papier. Wie een paar avonden in het systeem duikt, haalt er in de jaren daarna beduidend meer uit dan wie er alleen naar kijkt als er iets piept.
