Wielrennen in West-Friesland is een sport tegen de wind. Er is geen heuvel, geen bos en nauwelijks beschutting, en dat maakt het gebied minder afwisselend en tegelijk harder dan veel renners verwachten. Wie hier traint, wordt sterk.
De Westfriese Omringdijk
De belangrijkste route is de dijk die het hele West-Friese land omsluit, over een lengte van ongeveer honderdzesentwintig kilometer. Hij verbindt Hoorn met Enkhuizen, Medemblik, Schagen en Alkmaar en is als provinciaal monument aangewezen. Over de hele lengte fietsen is een dagtocht, en er wordt sinds 2011 jaarlijks een fietsevenement over die route georganiseerd. De dijk kronkelt, hij ligt hoger dan het land eromheen en er staat altijd wind.
Routes vanuit de stad
Vanuit Hoorn zijn er een paar vaste richtingen.
- Oostwaarts over de dijk langs het Markermeer richting Schellinkhout en Enkhuizen.
- Noordwaarts door het polderland richting Berkhout, Avenhorn en Medemblik.
- Westwaarts richting Koggenland en Alkmaar, over de dijk of door de polder.
- Een rondje van de hele Omringdijk, voor wie een lange dag wil maken.
- Richting Enkhuizen en met de trein terug, voor wie de wind niet twee kanten op wil.
De wind
Dit is de bepalende factor. In een open landschap zonder beschutting is de wind je enige tegenstander, en die is er altijd. De gouden regel is dat je de heenweg tegen de wind in rijdt, want anders is de laatste twintig kilometer op de terugweg een afstraffing. Wie in West-Friesland wil leren tempo rijden, heeft aan de wind een betere trainer dan aan welke app dan ook.
De vereniging
Hoorn heeft een eigen wielervereniging, de Hoornse Ren- en Toerclub. Bij een club rijd je in groepen, wat op deze wegen een groot verschil maakt, want in een groep verdeel je de kop en houd je een hoger tempo vol. Daarnaast is er kennis over routes, over materiaal en over trainen, en zijn er toertochten en clubritten. Voor wie alleen rijdt en een keer met anderen wil mee, is dat de eenvoudigste stap.
De ondergrond
De dijkwegen zijn smal en het asfalt is niet overal even glad. Er rijden auto’s, landbouwvoertuigen en andere fietsers, en de bermen zijn zacht. Rijd dus met beleid, zeker in een groep, en houd rekening met bochten die minder overzichtelijk zijn dan ze lijken. In het polderland liggen bredere wegen, maar daar is het verkeer sneller.
Toertochten en evenementen
In de regio worden door het jaar heen toertochten georganiseerd, van clubtochten tot grotere evenementen. Het fietsevenement over de Omringdijk is de bekendste, met routes die het hele rondje volgen of een deel daarvan. Voor wie zich aan een doel wil verbinden, is dat een goede stok achter de deur, want een tocht van meer dan honderd kilometer met wind vraagt om voorbereiding.
Gravel en mountainbike
Een vlak polderlandschap is geen mountainbikegebied, maar gravel past er wel. Er lopen onverharde paden langs sloten, over dijkjes en door recreatiegebieden, en die zijn met een gravelbike goed te rijden. Voor wie afwisseling zoekt zonder helemaal de regio uit te moeten, is dat een aantrekkelijke variant, en het brengt je op plekken waar een racefiets niet komt.
Veilig onderweg
Neem op een lange rit water en iets te eten mee, want in het buitengebied is niet overal een café en veel gelegenheden zijn buiten het seizoen dicht. Zorg dat je een lekke band zelf kunt verhelpen. Bij mist of harde wind is de dijk minder aangenaam dan hij lijkt, en met zijwind op een smalle dijk is voorzichtigheid geen overbodige luxe. Verlichting is in het najaar en de winter geen optie maar noodzaak.
In een groep rijden
Op de open wegen van West-Friesland is een groep sneller en aangenamer dan alleen rijden, omdat je de kop verdeelt. Dat vraagt wel afspraken over wisselen, over signalen en over hoe je door bochten en langs obstakels rijdt. Wie voor het eerst in een groep meerijdt, doet er goed aan dat vooraf te zeggen, want een onverwachte beweging in een peloton heeft grotere gevolgen dan in je eentje.
