West-Friesland is schaatsland. Een vlak gebied vol sloten, vaarten en polders, waar bij een week vorst een heel netwerk aan ijs ontstaat. En omdat je op vorst niet meer kunt rekenen, heeft Hoorn een eigen kunstijsbaan.
De kunstijsbaan
In Risdam ligt de kunstijsbaan De Westfries, de ijsbaan van de stad en de regio. Daar kun je in het winterseizoen terecht voor vrij schaatsen, en er wordt getraind door verenigingen. Voor kinderen die willen leren schaatsen en voor volwassenen die hun techniek willen bijhouden, is een kunstijsbaan onmisbaar geworden, want zonder vorst zou het schaatsen in Nederland grotendeels verdwijnen.
Wat je er kunt doen
Een kunstijsbaan is meer dan een rondje rijden.
- Vrij schaatsen op vaste uren, voor iedereen toegankelijk.
- Schaatsles voor kinderen en voor volwassenen die opnieuw beginnen.
- Training bij een schaatsvereniging, voor wie op tijd wil rijden.
- IJshockey en kunstrijden, afhankelijk van het aanbod en het rooster.
- Huur van schaatsen, zodat je niet meteen hoeft te investeren.
Het seizoen
Een kunstijsbaan draait in het winterseizoen, van het najaar tot in het voorjaar. Buiten dat seizoen wordt de accommodatie voor andere doeleinden gebruikt. Kijk voor je gaat naar het rooster, want vrij schaatsen, lessen en verenigingstraining wisselen elkaar af en in de schoolvakanties zijn de tijden anders. In de kerstvakantie is het er druk.
Natuurijs in de polder
Als het echt vriest, verandert de regio. In West-Friesland liggen honderden kilometers aan sloten en vaarten, en bij aanhoudende vorst ontstaan er tochten die door het hele gebied lopen. IJsclubs in de dorpen leggen banen aan op ondergelopen weilanden, en die zijn veiliger en toegankelijker dan het open water. Voor kinderen is zo’n dorpsbaan de plek waar ze leren schaatsen.
Veilig op natuurijs
Natuurijs is nooit vanzelfsprekend betrouwbaar, en dat geldt in een gebied met veel stromend water en bruggen extra. Een paar regels blijven altijd gelden. Ga nooit alleen, blijf uit de buurt van bruggen, duikers en plekken waar het water beweegt, en luister naar de plaatselijke ijsmeesters die het gebied kennen. Neem een touw of een prikstok mee op een tocht, en ga niet het ijs op omdat anderen het ook doen.
De ijsclubs
In de dorpen rond Hoorn zijn ijsclubs die bij vorst in actie komen. Zij vegen banen, zetten routes uit, plaatsen verlichting en zorgen voor de veiligheid. Het is vrijwilligerswerk dat jaren stil kan liggen en dan in een week alles vraagt. Lid worden van zo’n club kost weinig en het is de manier om als eerste te horen wanneer er ergens wordt gereden.
De Elfstedentocht en de regio
Hoewel de Elfstedentocht in Friesland wordt gereden, leeft die in West-Friesland net zo hard. Bij elke vorstperiode gaat het gesprek erover, en de schaatsen worden geslepen voordat er ook maar een centimeter ijs ligt. In de regio zijn er eigen toertochten die bij voldoende ijs worden georganiseerd, over de vaarten en langs de dorpen. Wie meerijdt, ziet West-Friesland op de enige manier waarop dat kan, vanaf het water.
Beginnen op latere leeftijd
Schaatsen leren kan op elke leeftijd, en op de kunstijsbaan is dat aanzienlijk eenvoudiger dan op natuurijs, want de ondergrond is vlak en betrouwbaar. Neem een paar lessen in plaats van het zelf uit te zoeken, want techniek scheelt bij schaatsen meer dan bij bijna elke andere sport. En huur eerst schaatsen voordat je koopt, want de juiste maat en het juiste type maken het verschil tussen plezier en pijn.
Materiaal
Voor de kunstijsbaan volstaan gewone noren of kunstschaatsen, en huren kan doorgaans ter plekke. Voor natuurijs zijn doorlopers of noren met een langere ijzer prettiger, omdat je op ruwer ijs meer stabiliteit wilt. Laat schaatsen slijpen voordat het seizoen begint, want een botte schaats maakt het rijden zwaarder en gevaarlijker dan nodig.
Waarom een kunstijsbaan telt
Zonder vaste vorstperiodes zou schaatsen in Nederland grotendeels een herinnering worden. De kunstijsbaan houdt de sport in de regio in stand, met verenigingen, lessen en jeugd die leert rijden. Wanneer het dan een keer wel vriest, staat er een generatie klaar die het kan. Dat is de belangrijkste reden dat een gemeente zo’n voorziening in stand houdt.
